تورنگ تپه :

 

تورنگ تپه در فاصله 22 كيلومتري شمال گرگان و در مجاورت روستايي به همين نام ودر كنار استخر آبي واقع است قدمت آن به استناد گزارش و نتايج بررسي ها و كاوش هاي علمي باستان شناسان خارجي به هزاره سوم پيش از ميلاد يعني 5000 سال پيش مي رسد .

روستاي تورنگ تپه در 12 كيلومتري جاده آسفالته گرگان ـ مشهد و 9 كيلومتري شمال اين جاده واقع شده است و روستاهاي ميرمحله و مرزنكلاته از اين طريق به جاده اصلي مربط مي شود . دهكده تورنگ تپه در جنوب شرقي تپه قرار داشته و در ضلع جنوب غرب آن ، آب بندان ذخيره آب مزروعي قرار دارد . اين مجموعه ظرفيت و توان بالقوه زيادي براي جلب و جذب جهانگردان به آثار تاريخي را دارد .

تورنگ تپه از تپه هاي تاريخي استان گلستان بوده كه شهرت جهاني دارد . و توجه بسياري از باستان شناسان دنيا را به خود جلب كرده است . آثار به دست آمده از اين تپه تاريخي بنا به اظهارات باستان شناسان گواه سكونت انسان عصر پيش از آرياها در آن جا ست . شباهت هايي كه بين آثار به دست آمده از اين تپه با آثار تپه حصار دامغان ، جزيره كرت واقع در درياي اژه و . . . نشانگر ارتباط اقوام و تاثير گذاري هنر آنان بر يكديگر است . مجسمه هاي كوچك گلي با نقش مردان و زنان در اين تپه با اشياي مكشوفه در جزيره كرت كه متعلق به هزاره دوم پيش از ميلاد است شباهت زيادي دارد . ديا كونف معتقد است فرهنگ و تمدن تورنگ تپه و تپه حصار دامغان و تپه سيلك كاشان به ظاهر با آسياي ميانه مر بوط است .

شروع كاوش در تورنگ تپه به زمان محمد شاه قاجار مي رسد ، در سال 1841 م ( 1219 خورشيدي ) هيات حفاري مستقر در تورنگ تپه ، اشياء طلايي ، نقره اي ،مفرغي و برنزي مانند آبخوري طللا ، جام دايره شكل طلا ، ابزاري از سنگ زرد ، ظروف سنگي ، سلاح هاي جنگي ، تبر و دشنه مسي پيدا كر دند ، اين هيات به اين نتيجه رسيد كه تمدن تورنگ تپه به قدمت شهر سوخته سيستان ، تپه يحيي و آلتين  تپه مي رسد و همگي راجزو گنجينه و غناي فرهنگي نيمه شرقي ايران دانسته اند آنان به اين نتيجه رسيدند كه مردم آن روز داراي سيستم آبياري ، كشاورزي و صنعت سفال سازي و فلز كاري بوده اند . گزارش كامل اين هيات در مجله باستان شناسي لندن به سال 1844 م به چاپ رسيد .

دومين كاوش تورنگ تپه مر بوط به دوره ناصر الدين شاه و در سال 1890 م ( 1268 خورشيدي ) است كه ژاك دمرگان فرانسوي در تورنگ تپه و خرگوش تپه دست به كاووش هايي زد . آثار مكشوفه در اين مرحله عبارتند از : آبخوري ، قوري با نقش بر جسته ، چند مجسمه كوچك ، سلاح هاي جنگي، دشنه مفرغي و مسي مطالعات دمر گان در 5 جلد به نام ماموريت علمي در ايران در سال 1931 م ( 1310 خورشيدي ) منتشر گرديد .

در سال 1931 م ( 1310 خورشيدي ) يك هيات علمي آمريكايي از دانشگاه پنسيلوانيا تحت نظر آقاي ف ، وولسين براي تحقيق به تورنگ تپه آمدند ، اين هيات در اين تپه سه طبقه تشخيص داد :

طبقه اول ( بالا ): با 6 متر عمق كه باقي مانده گورستان از عصر آهن بوده و در 1 تا 2 متر ضخامت قرار داشت . در پايين آن ديوارهاي دهكده اي است  كه آتش آن را از ميان برده و در آن 45 قبر به دست آمد . در قبرها همراه مردگان ظروف سفالين درخشاني به رنگ ها ي قرمز و خاكستري تيره و اشيايي از برنز ، شبيه اشياء طبقه (3) تپه حصار دامغان به دست آمده است.

طبقه دوم : در عمق 6 تا 8 متر واقع بوده و در آن چيزهاي فوق العاده يافت نشد .

طبقه سوم : در پاي تپه قرار داشت و بين 10 و 30/11 متر عمق قرار گرفته بود . در اين طبقه و در ميان خاكستر و آجرها دو قبر پيدا شد كه در آن سفال خاكستري رنگ تيره رنگي وجود داشت و تزئينات آن به وسيله ابزاري شبيه شانه انجام گرفته بود. در هر يك از اين سه طبقه سفال قرمز با نقوش سياه رنگ شبيه سفال هاي تپه مجاور ، يعني شاه تپه پيدا شد . در اين طبقه چند مجسمه كوچك بسيار زيبا از جنس گل پخته قرمز رنگ تيره به دست آمد . ژان دهه دانشمند فرانسوي نيز از سال 1960 م (1339 خورشيدي) به بعد مشغول كاوش شد .

بازگشت